(फलटण/ प्रतिनिधी) श्रीमंत शिवाजीराजे उद्यानविद्या महाविद्यालय, फलटण मध्ये प्रथम वर्ष बी.एस्सी. हॉर्टिकल्चर (B.Sc. Horticulture) मध्ये प्रवेश घेतलेल्या नवीन विद्यार्थ्यांसाठी दीक्षारंभ २०२६ अंतर्गत माजी विद्यार्थी मार्गदर्शनपर कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. महाविद्यालयाच्या विविध उच्च पदांवर कार्यरत असलेल्या माजी विद्यार्थ्यांनी नवीन विद्यार्थ्यांना उद्यानविद्या क्षेत्रामध्ये शासकीय सेवेसोबतच खाजगी क्षेत्र, कृषी उद्योग, विक्री व विपणन, बँकिंग, कृषी सेवा तसेच विविध स्पर्धा परीक्षांच्या माध्यमातून करिअरच्या असंख्य संधी उपलब्ध आहेत. विद्यार्थ्यांनी पदवी शिक्षणाच्या कालावधीपासूनच आपले ध्येय निश्चित करून वेळेचे नियोजन, सातत्यपूर्ण अभ्यास, कठोर परिश्रम आणि व्यक्तिमत्व विकासावर भर दिल्यास भविष्यातील आव्हानांना समर्थपणे सामोरे जाता येईल, असे माजी विद्यार्थ्यांनी मार्गदर्शन कार्यक्रमात सांगितले.
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक प्रा. एस.पी बनकर यांनी केले व डॉ. एस. डी. निंबाळकर, प्राचार्य, श्रीमंत शिवाजीराजे उद्यानविद्या महाविद्यालय, फलटण आणि डॉ. यू. डी. चव्हाण, प्राचार्य कृषि महाविद्यालय, फलटण यांनी माजी विद्यार्थ्यांचे पुष्प गुच्छ देवून स्वागत केले त्यानंतर माजी विद्यार्थी सौ. सुजाता माणगावकर, लेखाधिकारी, महाराष्ट्र शासन यांनी सर्वात आधी नवोगत विद्यार्थीचे या महाविद्यालयात आणि बी.एस्सी. हॉर्टिकल्चर या अत्यंत सुंदर अशा अभ्यासक्रमात मनःपूर्वक स्वागत केले आणि आज महाराष्ट्र शासनाची एक लेखाधिकारी (Accounts Officer) म्हणून काम करताना, मला माझ्या या मातृसंस्थेने दिलेली शिदोरी खूप कामी येत आहे, याचा मला सार्थ अभिमान आहे. असे त्यांनी सांगितले तसेच आज तुम्ही एका अत्यंत महत्त्वाच्या वळणावर आहात. उद्यानविद्या (Horticulture) हे क्षेत्र केवळ शेतीपुरते मर्यादित राहिलेले नाही. कृषी अधिकारी, बँकिंग क्षेत्रातील कृषी वित्त अधिकारी (AFO) यासोबतच महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) स्पर्धा परीक्षांच्या माध्यमातून तुम्ही प्रशासनात उच्च पदांवर पोहोचू शकता. हे महाविद्यालय तुम्हाला घडवण्यासाठी सज्ज आहे, तुम्ही सर्वांनी या चार वर्षांचा सुवर्णकाळ अभ्यासासाठी आणि स्वतःच्या व्यक्तिमत्त्व विकासासाठी वापरावा. भविष्यात तुमच्यातीलच अनेक विद्यार्थी शासकीय अधिकारी म्हणून मंत्रालयात किंवा विविध शासकीय विभागांत मला भेटतील, हा मला पूर्ण विश्वास आहे. असा आशावाद त्यांनी व्यक्त केला.
श्री. विशाल इंगुलकर, शाखा व्यवस्थापक, सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया, फलटण यांनी आजचा तरुण जेव्हा हॉर्टिकल्चर किंवा कृषी क्षेत्राकडे वळतो, तेव्हा बऱ्याच जणांचा असा समज असतो की या शिक्षणाचा उपयोग फक्त शेतीपूरक कामांसाठीच होणार आहे. परंतु तुमच्यासारख्या तांत्रिक आणि उद्यानविद्या पदवीधरांची प्रचंड गरज आहे आणि तिथे तुमच्यासाठी करिअरच्या सुवर्णसंधी वाट पाहत आहेत. दरवर्षी आयबीपीएस (IBPS SO) द्वारे बँकांमध्ये ‘कृषी वित्त अधिकारी’ पदासाठी मोठी भरती केली जाते. यासाठी फक्त कृषी आणि हॉर्टिकल्चरचे पदवीधरच पात्र असतात. त्यामुळे पहिल्या वर्षापासूनच विषयांचे सखोल ज्ञान घ्या.पदवी पूर्ण केल्यानंतर जर तुम्हाला स्वतःचा व्यवसाय सुरू करायचा असेल, जसे की हाय-टेक नर्सरी, पॉलिहाऊस शेती, लँडस्केपिंग डिझायनिंग किंवा कोल्ड स्टोरेज; तर त्यासाठी बँका सढळ हाताने मदत करतात. सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया आणि इतर राष्ट्रीयीकृत बँका विद्यार्थ्यांच्या स्टार्ट-अप्ससाठी, ‘मुद्रा योजना’ आणि ‘नाबार्ड’ (NABARD) च्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणात अनुदान (Subsidy) आणि कमी व्याजात कर्ज उपलब्ध करून देतात. अशी बँकिंग क्षेत्रातील सर्व सखोल माहिती त्यांनी विद्यार्थ्यांना दिली.
श्री. वैभव पोतेकर, झोनल हेड, युनिव्हिन ॲग्री केअर प्रा. ली. यांनी आज आपण अशा काळात जगत आहोत जिथे शेती आणि उद्यानविद्या क्षेत्रात प्रचंड मोठे बदल होत आहेत. पारंपारिक पद्धती जाऊन आता ‘स्मार्ट हॉर्टिकल्चर’ आणि ‘कॉर्पोरेट ॲग्रीकल्चर’चे युग आले आहे. युनिव्हिन ॲग्री केअर सारख्या बहुराष्ट्रीय आणि राष्ट्रीय कंपन्या आज केवळ खते किंवा औषधे विकत नाहीत, तर त्या शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान आणि संशोधनाची जोड देत आहेत.हॉर्टिकल्चर हा वर्गात बसून शिकण्याचा विषय नाही, तो शेतात आणि प्रयोगशाळेत प्रयोग करून शिकण्याचा विषय आहे.
कंपन्यांमध्ये जेव्हा आम्ही इंटरव्यू घेतो, तेव्हा विद्यार्थ्याला झाडाची, रोगाची किंवा मातीची प्रत्यक्ष किती माहिती आहे, हेच तपासले जाते.बी.एस्सी. हॉर्टिकल्चर पूर्ण केल्यानंतर तुमच्यासाठी प्रायव्हेट सेक्टमधे कॉर्पोरेट करिअरचे मोठे आकाश खुले आहे. प्रॉडक्ट डेव्हलपमेंट (R&D), टेक्निकल सर्व्हिसेस, ॲग्रो-मार्केटिंग, सप्लाय चेन मॅनेजमेंट आणि हॉर्टिकल्चर कन्सल्टन्सी यासारख्या विभागांमध्ये उच्च पगाराच्या नोकऱ्या उपलब्ध आहेत.हॉर्टिकल्चरचे क्षेत्र हे कधीही न संपणारे आणि मंदी नसलेले क्षेत्र आहे. कंपन्या तुमच्यासारख्या गुणवान विद्यार्थ्यांचे स्वागत करण्यासाठी नेहमीच उत्सुक आहेत. तुमच्या कॉलेज कँपसमधूनच आमचे भविष्यातील झोनल हेड किंवा मॅनेजर्स तयार व्हावेत, अशी आशा व्यक्त करून पुढील वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या.
कुमारी सिद्धी भोसले, मंडल कृषी अधिकारी, महाराष्ट्र शासन यांनी बोलताना सांगितले की आज या महाविद्यालयात येताना मला एक वेगळाच आनंद होत आहे. कारण मी रोज शेताच्या बांधावर जाऊन शेतकऱ्यांशी संवाद साधत असते, आणि आज मी त्या यंत्रणेला तांत्रिक बळ देणाऱ्या भावी अधिकाऱ्यांसमोर उभी आहे. महाराष्ट्राची आणि देशाची शेती आता बागायती व फलोत्पादनाकडे (Horticulture) झपाट्याने वळत आहे. त्यामुळे तुमचे भविष्य अत्यंत उज्ज्वल आहे.भाजीपाला, फळबागा, फुलशेती यातील बारकावे प्रत्यक्ष डोळ्यांनी पाहून आणि हाताने काम करून शिका. हॉर्टिकल्चर पूर्ण केल्यानंतर तुम्ही महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) कृषी सेवा परीक्षेच्या माध्यमातून कृषी उपसंचालक, तालुका कृषी अधिकारी (TAO), किंवा माझ्यासारखे मंडल कृषी अधिकारी (MAO) म्हणून थेट शासकीय सेवेत रुजू होऊ शकता. या परीक्षांचा पाया तुमच्या याच ४ वर्षांच्या अभ्यासक्रमात दडलेला आहे. कृषी विभागाची दारे तुमच्यासारख्या तंत्रज्ञांसाठी नेहमीच उघडी आहेत. तुम्ही फक्त अभ्यासात सातत्य ठेवा, शेती आणि मातीशी असणारी नाळ तुटू देऊ नका. तुमच्यातीलच अनेक तरुण उद्या कृषी अधिकारी म्हणून माझ्यासोबत खांद्याला खांदा लावून काम करतील, असे त्यांनी नमूद केले.
कार्यक्रमाचे अध्यक्ष डॉ. एस. डी. निंबाळकर, प्राचार्य श्रीमंत शिवाजीराजे उद्यानविद्या महाविद्यालय, फलटण यांनी अध्यक्षीय मनोगत सांगितले की आजचा हा दिवस आपल्या महाविद्यालयासाठी अत्यंत अभिमानाचा आहे. आज एकाच मंचावर प्रशासकीय सेवा, बँकिंग क्षेत्र, कॉर्पोरेट जगतात उच्च पदांवर काम करणारे तज्ज्ञ आणि थेट जमिनीवर काम करणारे कृषी अधिकारी उपस्थित आहेत. या सर्व मार्गदर्शकांमध्ये एक समान दुवा आहे – हे सर्वजण आपापल्या क्षेत्रात यशाच्या शिखरावर आहेत आणि आज त्यांनी दिलेला अनुभवाचा संदेश तुमच्या पुढील चार वर्षांच्या प्रवासासाठी दिशादर्शक ठरणार आहे.तुम्ही निवडलेला ‘बी.एस्सी. हॉर्टिकल्चर’ (उद्यानविद्या) हा अभ्यासक्रम केवळ पदवी मिळवण्याचे साधन नाही, तर तो देशाच्या आर्थिक आणि कृषी विकासाचा कणा आहे.आज मंचावरील मान्यवरांनी सांगितल्याप्रमाणे तुमच्यासाठी शासकीय सेवा (MPSC/UPSC), बँकिंग क्षेत्र (AFO), कॉर्पोरेट कंपन्या आणि स्वतःचा व्यवसाय (Entrepreneurship) अशा चारही दिशांनी उत्तम संधी खुल्या आहेत. महाविद्यालयात तुम्हाला सर्वोत्तम प्रयोगशाळा, फळबागा आणि तज्ज्ञ प्राध्यापक मिळणार आहेत, त्याचा पुरेपूर वापर करून घ्या.आज जे पाहुणे तुमच्यासमोर आले आहेत, ते त्यांचे अनुभव सांगून तुम्हाला मार्ग दाखवत आहेत. त्यांनी दाखवलेल्या मार्गावर चालून, कठोर परिश्रम करून उद्या तुम्हीही या महाविद्यालयाचे नाव उज्ज्वल कराल, हा मला पूर्ण विश्वास आहे.आमचे संपूर्ण महाविद्यालय, सर्व प्राध्यापक आणि कर्मचारी वर्ग तुम्हाला एक उत्तम नागरिक आणि कुशल तंत्रज्ञ बनवण्यासाठी कटिबद्ध आहे. आता मेहनत करण्याची आणि स्वतःचे भविष्य घडवण्याची जबाबदारी तुमची आहे असे त्यांनी नमूद केले.
या कार्यक्रमामुळे नवोगत विद्यार्थ्यांना त्यांच्या वरिष्ठ माजी विद्यार्थ्यांच्या प्रत्यक्ष अनुभवातून खाजगी क्षेत्र, शासकीय सेवा, कृषी सेवा आणि स्पर्धा परीक्षा यांसह विविध करिअर मार्गांची माहिती मिळाली. त्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये करिअरविषयी सकारात्मक दृष्टिकोन व आत्मविश्वास निर्माण होण्यास मदत झाली.
कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन कुमारी सृष्टी झाडोकर, कुमारी धनश्री माने आणि कुमारी काजल पिसाळ यांनी केले. कार्यक्रमाचे आभार प्रा. एन. ए. जाधव यांनी मानले. कार्यक्रमास कृषि महाविद्यालयातील प्राध्यापक, कर्मचारी तसेच नवोगत विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
